Home > Rehabilitacja ortopedyczna, Rehabilitacja rozwojowa > Dysplazja stawu biodrowego

Dysplazja stawu biodrowego

?Dysplazja stawu biodrowego.
Rozwój panewki w życiu płodowym. Od jedenastego tygodnia życia płodowego głowa kości udowej jest całkowicie uformowana w kształcie kuli.  We wczesnym okresie płodowym panewka obejmuje głowę kości udowej niemal w całości. Następnie panewka staje się coraz płytsza z apogeum w okresie porodu, a więc czterdziestego tygodnia ciąży. Po porodzie panewka ponownie się pogłębia.

  • Kąt szyjkowo ? trzonowy to kąt zawarty między osią szyjki kości udowej a osią jednej trzeciej bliższej trzonu kości udowej. Wynosi około 130 stopni w okresie płodowym i 125 stopni u dorosłych.
  • Kąt antetorsji to kąt zawarty między osią szyjki kości udowej a płaszczyzną czołową. Zmienia się on w trakcie rozwoju płodowego od wartości niskich do kąta około 30 stopni przy porodzie, by u dorosłych ponownie się zmniejszyć do kąta około 15 stopni.

Najważniejszym czynnikiem wpływającym na kształt panewki jest obecność głowy kości udowej w panewce.
Trzy okresy rozwoju wewnątrzmacicznego, w których staw biodrowy rozwija się w warunkach szczególnego ryzyka, to okres dwunastego tygodnia, osiemnastego tygodnia i na 4 tygodnie przed porodem.

  • W dwunastym tygodniu życia płodowego dochodzi do pierwszej zmiany pozycji, czyli ruchu rotacji wewnętrznej. Torebka stawowa jest w tym okresie słaba i może dojść do zwichnięcia stawu, które utrzyma się do końca ciąży. Powoduje to brak prawidłowego rozwoju panewki i głowy kości udowej i najcięższą postać dysplazji.
  • W osiemnastym tygodniu ciąży zaczyna się duża aktywność ruchowa płodu i istnieje możliwość zaczepienia nóżką o podbródek lub pępowinę. Jeśli taka pozycja utrzyma si przewlekle, prowadzi to do dysplazji stawu.
  • Ostatnie cztery tygodnie życia płodowego to okres, w którym na płód działają silne siły ściskające macicy.

Wśród czynników ryzyka dysplazji stawów biodrowych wymienia się:

  • położenie miednicowe;
  • płeć żeńską;
  • dodatni wywiad rodzinny;
  • deformacje kończyn dolnych;
  • małowodzie;
  • dużą masę urodzeniową.

Obraz kliniczny.


  • Dla rokowania najistotniejsze jest wczesne rozpoznanie.
  • Objaw Ortolaniego ? zwany objawem prowokacji repozycji stawu biodrowego. Przy kończynach dolnych zgiętych w stawach biodrowych do 90 stopni wykonujemy ruch odwodzenia. Objaw jest dodatni, jeśli w trakcie manewru pojawi się wyczuwalny lub słyszalny efekt przeskakiwania, spowodowany repozycją niestabilnej głowy kości udowej do panewki.
  • Objaw Barlowa ? zwany testem prowokacji zwichnięcia stawu biodrowego. Dokonujemy przywiedzenia w stawie biodrowym i wykonujemy nacisk wzdłuż długiej osi uda i przyśrodkowo. Objaw jest dodatni,jeśli usłyszymy lub wyczujemy przeskakiwanie związane ze zwichnięciem stawu biodrowego.
  • Asymetria fałdów udowych pojawia się wcześnie, ale nie jest patognomoniczne dla dysplazji stawu biodrowego. Asymetria fałdów pachwinowych jest patognomoniczna dla dysplazji, ale pojawia się później, w okresie niemowlęcym.

Formy morfologiczne dysplazji w okresie noworodkowym.

  • Stawy niestabilne. Ulegają podwichnięciu lub zwichnięciu, cechują się dodatnim objawem Ortolaniego i Barlowa.
  • Stawy podwichnięte. Występuje dodatni objaw repozycji, czyli objaw Barlowa, oraz pogłębienie fałdu pachwinowego.
  • Stawy zwichnięte. W stabilnym zwichnięciu obawy Ortolaniego i Barlowa są nieobecne. Kończyna jest skrócona, ograniczone jest odwodzenie w stawie biodrowym.

W okresie niemowlęcym jedynym objawem dysplazji może być ograniczenie odwodzenia. Objawy Ortolaniego i Barlowa występują rzadziej. Pojawia się asymetria fałdów pachwinowych, poszerzenie obrysów stawu, przemieszczenie krętarza większego ku górze; kończyna dolna jest skrócona.
Przy późnym rozpoznaniu dysplazji po rozpoczęciu chodzenia może się pojawić objaw Duchenne’a i Trendelenburga.
Podstawowym badaniem dodatkowym jest badanie USG stawów biodrowych.
Leczenie. Najczęściej w leczeniu zachowawczym stosuje się szelki Pavlika, otrzymujące kończyny dolne w zgięciu około 100 stopni i odwiedzeniu około 50 stopni.

Szelki Pavlika są skuteczne, o ile zostaną zastosowane  w pierwszych sześciu miesiącach życia. Stabilizacja repozycji powinna nastąpić po 2 – 4 tygodniach od rozpoczęcia leczenia szelkami. Jeśli po tym czasie nie następuje poprawa, należy rozważyć zamkniętą repozycję. Od momentu uzyskania stabilnej repozycji wskazane jest dalsze zakładanie szelek przez nie mniej niż 12 tygodni. Szelki należy stosować przez całą dobę.
Zamkniętą repozycję wykonujemy w znieczuleniu i po zabiegu unieruchamiamy opatrunkiem gipsowym.
Do powikłań stosowania szelek Pavlika należy dolne zwichnięcie stawu biodrowego, porażenie nerwu udowego oraz jałowa martwica głowy kości udowej.
Dzieci po szóstym miesiącu życia nie kwalifikują się do leczenia szelkami Pavlika. Należy u nich zastosować wyciąg ponad głowę lub leczenie operacyjne. Z metod operacyjnych stosuje się prostą otwartą repozycję, otwartą repozycję z osteotomią.
Najgroźniejszym powikłaniem leczenia dysplazji jest jałowa martwica głowy kości udowej. Główną rolę odgrywa przewężenie naczyń tętniczych dochodzących do głowy kości udowej.

  1. Brak komentarzy
  1. Brak jeszcze trackbacków