Metoda Vojty

Metoda Vojty.

Metoda diagnostyczna według Vojty składa się z trzech części:

  • oceny odruchów prymitywnych i automatyzmów ruchowych;
  • obserwacji motoryki spontanicznej;
  • oceny reaktywności posturalnej za pomocą siedmiu prób zmiany położenia ciała w przestrzeni, czyli ocena reakcji ułożeniowych.

Odruchy prymitywne ? rozróżniamy:

Odruchy skórne:

  • odruch chwytny dłoni ? do 6 mż.;
  • odruch chwytny stóp ? do 9 mż.;
  • odruch Galanta ? dziecko leży w poziomie trzymane za brzuch, drażnienie przykręgosłupowo skóry pleców powoduje wygięcie tułowia w stronę bodźca. Występuje do 4 mż.

Odruchy wyprostne:

  • odruch wyprostny nadłonowy ? dziecko leży na plecach, uciskamy górny brzeg spojenia łonowego, występuje prostowanie, przywiedzenie i rotacja wewnętrzna obu nóg; występuje do 3 mż.;
  • Odruch wyprostny skrzyżowany – dziecko leży na plecach, zginamy jedną nogę w biodrze i kolanie, nacisk wzdłuż osi uda powoduje wyprost, przywiedzenie i rotację wewnętrzną drugiej nogi. Występuje do 3 mż.;

(Odruchy podparcia, przez podręcznik Kiwerskiego zaliczane do wyprostnych):

  • odruch podparcia ? dziecko trzymane pionowo pod pachami, zbliżanie nóg do podłoża powoduje ich wyprost. Występuje do 3 mż.;
  • noworodkowy automatyzm chodu ? występuje do 3 mż.

Odruchy ustno ? twarzowe:

  • Odruch Babkina ? dziecko leży na plecach, ucisk na obie dłonie powoduje otwarcie ust. Występuje do 6 tg.ż.;
  • Odruch ssania ? włożenie małego palca do ust dziecka powoduje ruchy ssania ? występuje do 4 mż.;
  • Odruch z warg i kącików ust ? drażnienie kąta ust powoduje obrócenie głowy w stronę bodźca ? występuje do 4 mż.;
  • Odruch akustyczno ? twarzowy, czyli RAF ? klaskanie dłońmi w pobliżu uszu powoduje mruganie. Występuje od dziesiątego dnia życia do jego końca.
  • Odruch optyczno ? twarzowy, czyli ROF ? nagłe zbliżenie dłoni w kierunku otwartych oczu powoduje mruganie. Występuje od trzeciego miesiąca życia do jego końca.

Obserwacja motoryki spontanicznej polega na obserwowaniu zachowania dziecka w pozycji na brzuchu i na plecach, a więc w pozycji pronacyjnej i supinacyjnej. Zwraca się szczególną uwagę na funkcje podporowe, stan symetrii, centrowanie kości ramieniowej i udowej w kulistych stawach oraz niwelowanie nadmiernych krzywizn kręgosłupa.

Cechą charakterystyczną reakcji ułożeniowych jest to, że wszystkie występują od urodzenia, wnoszą informację o wieku rozwojowym dziecka i tracą na znaczeniu z chwilą osiągnięcia samodzielnej pozycji pionowej.

Reakcje ułożeniowe bada się w następującej kolejności:

  • próba trakcyjna według Prechtla w modyfikacji Vojty ? dziecko leży na plecach, pociągamy za rączki;
  • próba zwieszenia poziomego według Landaua – dziecko zawieszone twarzą w dół, trzymane dłonią od spodu w okolicy klatki piersiowej i brzuszka;
  • próba zawieszenia pachowego ? dziecko zawieszone głową w górę, trzymane pod pachy;
  • próba wychylenia bocznego według Vojty ? dziecko trzymane pod pachy i przechylane bokiem do pozycji poziomej;
  • próba poziomego zawieszenia według Collis ? dziecko trzymane za ramię i udo;
  • próba pionowego zawieszenia według Isbetra-Peipera? dziecko trzymane głową w dół w okolicy stawów kolanowych;
  • próba pionowego zawieszenia według Colis ? dziecko trzymane głową w dół za jedno udo.

W przypadku uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego wzorzec reakcji ułożeniowych zostaje zaburzony i pojawiają się następujące objawy:

  • wzmożone lub obniżone napięcie mięśniowe;
  • asymetria tak zwanego organu osiowego, czyli głowy i tułowia;
  • zgięcie kończyn górnych we wszystkich stawach;
  • ustawienie kończyn górnych w wyproście, przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej z zaciśniętą piąstką;
  • ustawienie kończyn dolnych w wyproście z końsko szpotawym ustawieniem stopy.

Według Vojty, w pierwszym roku życia nie wolno rozpoznawać MPD, tylko zaburzenia ośrodkowej koordynacji nerwowej, czyli Z.O.K.N. W zależności od ilości nieprawidłowych reakcji ułożeniowych, z.o.k.n może być:

  • bardzo lekkie ( 1-3 nieprawidłowych reakcji);
  • lekkie (4-5 nieprawidłowych reakcji);
  • średnio ciężkie (6-7 nieprawidłowych reakcji);
  • ciężkie (7 nieprawidłowych reakcji ze współistniejącym zaburzeniem napięcia mięśniowego).

Bezwzględne wskazania do neurostymulacji:

  • z.o.k.n w stopniu średnio ciężkim i ciężkim, czyli 6-7 nieprawidłowych reakcji ułożeniowych;
  • z.o.k.n w stopniu lekkim ze współistniejącymi zaburzeniami symetrii lub napięcia mięśniowego;
  • przepuklina oponowo ? rdzeniowa;
  • niedowłady obwodowe, miopatie i inne.

Względne skazania to zespół Downa, opóźnienie rozwoju psychoruchowego, dysplazje stawów biodrowych i inne.

Leczenie metodą Vojty.

Dotyczy głównie niemowląt z grupy ryzyka, a podstawowym zadaniem jest zapobieganie rozwojowi MPD. Metoda polega na proprioceptywnej stymulacji stref wyzwalania znajdujących się na ciele dziecka i wywoływaniu odpowiedzi odruchowej w postaci kompleksów odruchowych. Elementy odpowiedzi są identyczne ze wzorcami spontanicznej motoryki zdrowego dziecka. Powtarzanie stymulacji prowadzi do powstania nowych połączeń neuronalnych i kompensacji zaburzeń. Neurostymulacja według Vojty polega na wywołaniu dwóch rodzajów lokomocji odruchowej: odruchowego obrotu z pleców na brzuch oraz odruchowego pełzania. Dziecko układa się w tak zwanej pozycji aktywującej i stymuluje poprzez ucisk odpowiednie strefy główne, znajdujące się na kończynach, oraz strefy pomocnicze na tułowiu. W czasie neurostymulacji następuje rozwój motoryki dziecka. Najważniejsze elementy to rozwój mięśni antygrawitacyjnych, ruchy kręgosłupa, rotacja zewnętrzna w stawach barkowych i biodrowych.

  1. Brak komentarzy
  1. Brak jeszcze trackbacków